بحث هایی كه امروزه در قالب های مختلف در حوزه و دانشگاه و در جامعه مطرح می شود عموماً بحث های فلسفی است كه تحت عنوان فلسفه دین قابل جمع است. بحث هایی چون زبان دین، فهم دین، معرفت دین، قرائت پذیری دین، پلورالیسم یا كثرت گرایی دینی و حتی سكولاریزم از حیثی، جزء مباحث فلسفه دین به شمار می آیند. كسانی كه این مباحث را در قالب كتاب، مقاله، سخنرانی و كلاس طرح می كنند چه بسا همه آنها غرض منفی نداشته باشند و قصدشان این نباشد كه به دین لطمه بخورد، اما تصور نمی كنند كه طرح نادرست این مباحث چه آثار سویی در ایمان مردم و عقاید جوانان و استحكام دینانت خواهد داشت. مطمئناً در بین این افراد كسانی نیز هستند كه این بحث ها را مغرضانه طرح می كنند. اگر چه این مباحث در دهه اخیر وارد ادبیات دین پژوهی ما گردیده اند اما بی پیشینه هم نمی باشند و برخی از آنها به صورت دیگری در منابع خود ما مطرح گردیده است و می توان از این منابع آن ها را استخراج نمود. به نظر می رسد طرح این مباحث در قالب امروزین آن و از زاویه و پایگاهی كه امروزه مطرح می شود عمدتاً هدفی جز لطمه زدن به ایمان دینی را تعقیب نمی كند.
در برخی موارد خطا در فهم این مباحث نیز مشكل را مضاعف می كند. مثلاً در بحث قرائت پذیری دین و قرائات متعدد از دین حتی بعضی از افراد شناخته شده و صاحب رساله به دلیل عدم توجه به مبانی، دلایل و لوازم پذیرش قرائات مختلف از دین، به تأیید آن می پردازد. علت اصلی این است كه برخی از آقایان تصور می كنند همانگونه كه مجتهدین آراء متفاوتی مثلاً در فقه دارند، این همان قرائت پذیری است و توجه ندارند كه این اصلا محل بحث نیست و متأسفانه چون معنای بحث را نمی دانند گاهی اظهارنظرهایی می كنند كه ایجاد مشكل می كند. به عنوان نمونه ای دیگر، كسانی می گویند كه ما اومانیزم اسلامی هم داریم. اسلام هم اومانیزم را تایید می كند و بالاترین اومانیزم را ما در اسلام داریم. این تعابیر را حتی از بعضی مشاهیر می شنویم، اما این افراد توجه ندارند كه اومانیزم به معنای اعتنا و احترام به منزلت انسان نیست. اومانیزم معنای دیگری دارد و با خدا محوری جمع نمی شود. اومانیزم در واقع انسان مداری را برای حذف خدا و در مقابل خدا محوری مطرح می كند و ربطی به آیات قرآنی درباره مقام و منزلت انسان ندارد.
حوزه های دین پژوهی
دین پژوهی به مثابه یك رشته به دو حوزه تقسیم می شود: مطالعه درباره دین و مطالعه در دین، مطالعه درباه دین یا مطالعه فرادینی، مطالعه دین از برون و و مطالعه در دین یا مطالعه درون دینی، مطالعه دین از درون است. هر گونه مطالعه درباره دین و در دین را می توانیم دین پژوهی قلمداد كنیم. در این صورت دین پژوهی شامل علوم بسیاری می شود كه از جمله آنها می توان از فلسفه دین، كلام، جامعه شناسی دین، روان شناسی دین، پدیدارشناسی دین، مردم شناسی دین، تفسیر و مناهج التفسیر و اصول فقه نام برد. این علوم یا درباره دین مطالعه می كنند مانند فلسفه دین، جامعه شناسی دین و روان شناسی دین (البته دقیق تر این است كه بگوییم جامعه شناسی دین و روان شناسی دین درباره دینداری مطالعه می كنند نه درباره دین) یا در دین مثل تفسیر، كلام و فقه.به همین جهت بسیاری از علوم را می توانیم ذیل عنوان دین پژوهی نام ببریم.
جریان های دین پژوهی معاصر در ایران
در كشور ما هم اكنون سه جریان دین پژوهی وجود دارد:
1-جریان دین پژوهی سنتی
2-جریان دین پژوهی متجدد
3-جریان دین پژوهی مجدد
ادامه مطلب
بگذریم بعد از امتثال امر مولا برگشتیم به مطب و از قضای روزگار کج (رایست برای بعضی ها)مدار تصادفا نشستیم در کنار یک ارتشبد زمان شاهنشاهی و از بد واقعه ایشان زخمدار آخوندآخوند زادگان بودندو....ادامه دارد
دست فلک دامان ما را هم گرفت وتوان زندگی بدون درد را برای اندک زمانی از ما درربود و دست تقدیر تصادفی را فراروی ما گذارد که در اثر یک سانحه رانندگی مدتی را در بستر بیماری سر کنیم با این وصف بعد از پشت سر نهادن دوران بیماری در بیمارستان ودر نوردیدن هفت خوان از گیشه پذیرش تا کیشه تر خیص وسرک کشیدن به اتاق های عمل و بخش های مغز واعصاب وجراحی وارتوپدی تا رسیدن به منزل 9 روز از عمرمان تلف شد بدون اینکه مطلبی بیاموزیم ویا بیاموزانیم وحتی از نگاشتن بر تارنمای خویشتن نیز باز ماندیم.
واینک که بر بستر بیماری در گوشه ای از اتاق تکیه زدیم وملال از رخسار روزگار میشوییم تازه شدیم سنگ صبور درد های ناگفته اقوام ودوستان که مدت مدیدی در کنارشان گزران ایام عمر میکردیم با این خیال که اینان دردی ندارند وبیدردند.
شاید آغاز گر این داستان را با طلعت حدیث رسول اکرم بیاغازانیم که اطلبوا العلم من المهد الی الحد آری پیامبر خردمند اسلام که خردمنی اورا بر مردم به رسالت فرستاد به او آموزاند که نور علم را از بدو تولد تا انتهای حیات بر دلهایتان بتابانید وهیچ حدی ومنعی در اسلام برآن نیست .
وحتی همین خدای خردمند با کلام خویش که از رسولش به ما ارث رسیده فرموده گرامی ترین شما در نزد من پرهیز گارتنرین شماست حال من با اتکا بر دفع احتمال ضرر وجود همین حکیم وروز پاداش را محتمل پنداشته وبر حکمش احترام قایل شده وعمل میکنم زیرا مسلمانم وپیرو آیین آن فرستاده.
با تفاصیل بالا بر این پندار ارج مینهم که یک انسن که همکیش من است حق تعلیم دارد ومن حق ندارم او را از این کار نهی کنم ویا از او تعهدی ستانم تا ادامه تحصیل در مقطع دانشگاهی ندهد حال اگر من این تعهد را از او ستاندم چه خواهد شد ....(جواب!..نه خدایی است که من بر خردمندی او ایمان داشته باشم ویا اینکه اقتضای منفعت منافع من فعلا نفی وجود خدا میکند)
مورد فوق را دختربچه ای که در سال سوم دبیرستان تازه محصل شده ابراز میکرد واینکه در هنگام ثبت نام از ایشان تعهد ستانده اند تادر مقطع دبیرستان ادامه تحصیل ندهد.باتوجه به اینکه سراسر کشور ها دارند برای سرمایه گذاری برروی مغز های افغانستان گوی سبقت را از یکدیگر میربایتد تا بتوانند اینده افغانستان را در چنگ داشته ویا برای تصمیم گیری ها در اتیه افانستان سهمی تاثیر گذار داشته باشند تعجبم از ایران اسلامیست که این مهم را برنمیتابد ودر بحران فکری جدید که حاکم بر افغانستان است را نادیده انگاشته ودانش آموزرا ملزم به تعهد سپاری به اینکه به محض رسیدن به سکوی پرتاب موفقیت از رانش باز میدارد واین در آینده موقعیت و جایگاه ایران اسلامی را در بین اذهان افغانستان فردا به تزلزل میکشاند .
نصيحتهاي رمضاني
1- بكوش تا اين ماه نقطه عطفي براي محاسبه نفس و تقويت اعمال و برگشت از گناهان و تصحيح زندگننيت باشد.
2- براي شركت در نماز تراويح حريص باش زيرا كه رسول الله صلي الله و عليه و سلم فرموده:( من قام رمضان ايمانا و احتسابا غفر له ما تقدم من ذنبه)
3- از اسراف در مال و ديگر چيزها بپرهيز زيرا اسراف حرام است و نصيبت را از صدقات كاهش مي دهد.
4- عزمت را جزم كن تا آنچه را كه در رمضان انجام مي دهي استمرار داشته باشد.
5- گذشت زمان و روزها را به عنوان سپري شدن عمر درنظر بگير.
6- اين ماه در واقع ماه عبادت و عمل است نه ماه خواب و كسالت.
7- زبانت هميشه بوسيله ذكر خداوند تر باشد و از جمله كساني مباش كه خداوند را ياد نمي كنند مگر اندكي.
8- هنگامي كه احساس گرسنگي و تشنگي كردي به ياد بياور كه تو هميشه به غذا و ديگر نعمتهاي خداوند محتاجي.
9- اين ماه را به عنوان فرصتي براي رها كردن امور غير ضروري و بيهوده غنيمت بشمار.
10- بدان كه عمل امانتي است و نفست را محاسبه كن كه آيا اين امانت را به نحو شايسته بجاي آورده يا نه.
11- براي طلب بخشش از كساني كه ظلمي در حق آنها كرده اي بشتاب قبل از اينكه از حسناتت برداشته شود.
12- بر افطاري دادن به روزه دار حريص باش تا از اجر او بي نصيب نگردي.
13- بدان كه خداوند بزرگوارترين بزرگواران و آمرزنده ترين آمرزندگان است و توبه توبه كنندگان را مي پذيرد و هچنين شديد العقاب است كه مهلت مي دهد اما رها نمي كند.
14- هرگاه گناهي انجام دادي و خداوند آنرا پوشاند بدان كه اين فرصتي است براي توبه پس بشتاب و بر ترك اين گناه عزمت را استوار گردان.
15- بر يادگيري و شناخت تفسيرقرآن ،احاديث رسول صلي الله و عليه وسلم ، زندگاني پربربارش و علوم دين كوشا باش زيرا طلب علم عبادت است.
16- از همنشينان بد برحذر باش و در هنشيني با صالحان و نيكان بكوش.
17- مداومت بر رفتن اول وقت به مساجد سبب ازدياد شوق و خشوع درعبادت و مناجات پروردگار مي شود.
18- بكوش تا به زير دستانت مسائل دينشان را بياموزي زيرا آنان به سخن تو بيش از ديگران گوش فرا مي دهند.
19- سفره افطارت را زياد رنگين مساز زيرا اين كار سبب مشغوليت اهل خانه در هنگام روز رمضان مي شود و آنها را از قرائت قرآن و عبادات ديگر باز مي دارد.
20- از زياد رفتن به سوي بازار در شبهاي رمضان ، مخصوصا شبهاي آخر آن برحذر باش تا اين اوقات گرانبها از دستت نروند.
21- بدان كه اين ماه مبارك ميهماني است كه سفر خواهد كرد پس مهمان نواز خوبي باش كه سريع تر از آن چيزي كه تصورش را هم بكني خواهد رفت.
22- بر قيام ده شب آخر رمضان حريص باش زيرا اين شبها شبهاي با ارزشي هستند و شب قدر كه بهتر از هزار ماه مي باشد دراين ده شب است.
23- بدان كه روز عيد روز سپاسگزاري از پروردگارت است پس آنرا نقطه شروع كارهايي كه نفست را از آن باز مي داشتي قرار مده.
24- در روز عيد درحالي كه شاد هستي به فكر برادران يتيم ، نيازمند و تنگدست خويش هم باش و بدان كسي كه تو را بر آنها برتري داده قادر است كه اين احوال را دگرگون سازد پس براي شكر گذاري و همدردي با آنها شتاب كن.
25- از خوردن روزه بدون عذر بر حذر باش زيرا هر كس يك روزه از روزهاي رمضانش بدون عذر فوت شود روزه دهر هم نمي تواند آنرا قضا(جبران) كند.
26- براي نفست بهره اي هر چند اندك از اعتكاف باقي بگذار.
27- در شب عيدفطر و روزآن تا قبل از برپايي نماز با صداي بلند تكبير بگو.
28- براي نفست بهره اي از روزه هاي سنت بگذار و تنها در رمضان روزه مباش.
29- بدان كه خداوند نعمت فراغت را به ما ارزاني داشته تا در امور حلال به كارببريم و اگر ما تمام وقتمان را صرف تفريح بكنيم خير زيادي را از دست داده ايم.
30- نفست را در تمامي امور محاسبه كن و از جمله:نماز جماعت- زكات- صله رحم- نيكي به والدين- احوال پرسي همسايه- آشتي با كسي بين تو و او كدورتي وجود دارد- عدم اسراف- تربيت زيردستانت- اهتمام به امور مسلمانان- عدم استفاده از اموالي كه به دست تو داده شده براي امور شخصي- قبول كردن نصيحت از ديگران- دوري از رياء- براي برادرت آنرا بپسند كه برا ي خويش مي پسندي- كوشش براي اصلاح- پرهيز ازغيبت- تلاوت قرآن و تدبر در معاني آن- خشوع هنگام شنيدن قران.

ادامه تصاویر را در ادامه مطلب ببینید
ادامه مطلب
